Người nuôi đã có vài thùng thường không cần ai dặn hỏi giá hay hỏi bảo hành. Cái họ cần là bộ câu hỏi kỹ thuật, loại câu mà trả lời xong là biết ngay đàn này đang ở giai đoạn nào, có đủ sức chịu một lần chuyển chỗ hay không. Bài này xếp các câu đó theo từng bộ phận trong tổ, kèm cách tự kiểm lại khi người bán mở nắp cho xem.
Nguyên tắc chung: câu hỏi kỹ thuật tốt luôn đi kèm một thứ có thể nhìn thấy. Người bán nói gì, mình đối chiếu được bằng mắt.
Chúa quyết định đàn có tiếp tục lớn hay không. Nên hỏi:
Khi mở nắp, không nhất thiết phải thấy chúa, nhưng phải thấy dấu hiệu chúa đang đẻ: các ô nhộng mới đóng nắp nằm ở rìa cầu nhộng, màu sáng hơn phần cũ.
Cầu nhộng xếp đều, có cả ô cũ sẫm và ô mới sáng là đàn đang luân chuyển thế hệ. Cầu nhộng chỉ toàn ô cũ, không có ô mới là điều cần hỏi lại cho rõ.
Một đàn sắp bị chở đi cần có dự trữ để sống qua mấy ngày không bay được và giai đoạn làm quen nguồn hoa mới.
| Hỏi | Câu trả lời đạt | Kiểm lại khi mở thùng |
|---|---|---|
| Đàn tách được bao lâu? | Nói rõ thời điểm, đủ lâu để đàn ổn định | Có ô nhộng mới đóng nắp, sáp bít kín khe thùng |
| Chúa đang đẻ không? | Có, kèm lần gần nhất thấy | Ô nhộng mới ở rìa cầu nhộng |
| Dự trữ còn bao nhiêu? | Nói được số bầu mật, bầu phấn đang đầy | Bầu căng, nắp sáp nguyên, không chảy |
| Có xử lý thiên địch gần đây? | Kể cụ thể đã gặp gì, làm gì | Không có ấu trùng ruồi, không có đường kiến vào thùng |
| Đàn có hay bị cướp mật? | Nói thật nếu đã từng | Cửa tổ có ong canh, ống cửa còn nguyên |
Đây là chỗ phân biệt người nuôi bài bản với người gom tổ bán lại. Hỏi người bán có ghi chép từng thùng không: ngày tách, ngày thu mật, ngày phát hiện sự cố. Người có sổ sẽ mở ra đọc cho mình nghe, trả lời không ngập ngừng. Người không có sổ thường đưa câu chung chung.
Nếu đàn từng được chia nhiều lần liên tiếp, nên cân nhắc. Đàn mẹ bị tách quá dày thì phần tách ra cũng yếu theo. Cũng hỏi đàn có từng được chuyển chỗ chưa: một đàn đã chịu qua vài lần chở thường không phiền với lần nữa, đàn chưa từng đi đâu cần cẩn thận hơn.
Xem thêm cách đọc một tổ trong mục Kỹ thuật nuôi và những thứ hay phá đàn trong mục Rủi ro & thiên địch.
Nói chưa mua không có nghĩa là bỏ. Hẹn lại sau một thời gian, đàn tốt vẫn sẽ tốt, còn đàn có vấn đề sẽ lộ rõ hơn.
Người đã nuôi lâu thường thích mua của nơi có sổ sách từng đàn. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ giống tách từ đàn nuôi, cùng mật ong dú, sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật, xem tại ongquy.com. Còn để chính mình giữ được sổ từng thùng như vậy, có thể dùng app.ongdu.com ghi ngày tách, ngày thu, lịch kiểm tra cho từng đàn.
Mở nhẹ, nhanh, vào lúc trời khô ráo thì đàn ổn định không bị ảnh hưởng đáng kể. Tránh mở khi trời mưa hoặc gió lạnh.
Không thấy chúa là bình thường. Quan trọng là có ô nhộng mới đóng nắp ở rìa cầu nhộng, chứng tỏ chúa vẫn đẻ.
Chờ đến khi thấy ô nhộng mới và sáp đã bít kín khe thùng. Người bán có ghi chép sẽ nói được thời điểm phù hợp.
Đó là dấu hiệu đàn đang bị ruồi tấn công bầu phấn. Không nên mua đàn đó cho tới khi được xử lý và ổn định lại.
Ăn được. Mật ong dú chua thanh, nhiều nước, nên giữ ngăn mát tủ lạnh sau khi thu.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →Dời trại hay mở rộng trại cần chở nhiều tổ ong dú cùng lúc: nhận biết sốc đàn, phân loại đàn trước khi đi, cách xếp thùng trên xe, dỡ xuống theo sơ đồ
Giá một tổ ong dú là tổng của quân số, dự trữ, chúa và cụm nhộng, và thùng. Cách kiểm từng phần bằng mắt, bảng định giá nhanh và quy trình 6 bước trướ
Nhập đàn ong dú từ tỉnh khác về trại: bốn nhóm rủi ro (khí hậu, sức đàn, vận chuyển, mầm hại), bảng chấm điểm trước khi mua, kiểm tra khi nhận và khu
Cách đánh giá sức đàn ong dú qua cửa tổ bằng bảng chấm sáu tiêu chí: ống cửa, ong gác, nhịp bay, phấn mang về, ong non định hướng và vệ sinh. Kèm các
Đánh giá tổ ong dú mới tách bằng mắt nhà nghề: tình trạng chúa, khoanh ấp, dự trữ, ngày tách, và cách gắn đàn con vào kế hoạch nhân đàn theo mùa hoa.
Cửa tổ và lượt bay có thể làm đẹp, nhưng khối nhộng, bầu phấn, bầu mật thì không. Cách phân loại chỉ số, đọc cửa tổ và xem ruột tổ ong dú theo thứ tự
Kỹ thuật nuôi ong dú chuyên sâu cho người đã nuôi trên một năm: đọc trạng thái đàn, can thiệp đúng lúc, xử lý tình huống khó, tối ưu đàn theo mùa. Không viết cho người mới.